Wandelnet heeft de winnaar van de Wandelroute van het Jaar 2026 bekendgemaakt en het is geen nieuw pad ergens ver weg, maar een volledig herziene klassieker: een wandeling rondom de Veluwe. Bijna 300 kilometer, verdeeld in 20 losse etappes die je stuk voor stuk kunt lopen zonder dat je ooit een auto nodig hebt.
Een route rond het grootste aaneengesloten natuurgebied van Nederland
De Veluwe is met ruim 91.000 hectare het grootste bos- en heidegebied van ons land, en deze route trekt er letterlijk een cirkel omheen. Je loopt langs de randen van het Nationaal Park De Hoge Veluwe, door de bossen bij Nunspeet, over de heide bij Ede en langs de IJssel bij Deventer. Het bijzondere is dat je nooit ver van bewoning bent, terwijl het gevoel van afzondering wel blijft. Voor wie liever compact een dagje het bos in wil zonder meteen een meerdaagse tocht te plannen, is het micro-avontuur ook een prima manier om Nederland te verkennen, maar de Veluweronde tilt dat idee naar een grotere schaal: dezelfde losse, laagdrempelige aanpak, maar dan als doorlopend project.
Twintig etappes, allemaal te beginnen bij een station of bushalte
Wat deze route onderscheidt van veel andere lange-afstandspaden is de opzet. Elke etappe begint en eindigt bij een treinstation of bushalte, zodat je nooit hoeft terug te lopen naar een geparkeerde auto. Dat maakt het mogelijk om de hele route in één ruk te lopen, maar net zo goed om er twintig losse zaterdagen van te maken, verspreid over een heel jaar. De etappes variëren in lengte van een kleine tien tot ruim twintig kilometer, dus er zit voor beginnende wandelaars en doorgewinterde stappentellers allebei iets bij.
Praktisch gezien betekent dit dat je op zondagochtend met de trein naar Apeldoorn kunt, een etappe lopen, en aan het eind gewoon weer instapt richting huis. Geen logistieke puzzel, geen tweede auto nodig. Dat maakt de drempel om te beginnen een stuk lager dan bij klassieke meerdaagse trektochten.
Ook het terrein zelf wisselt flink per etappe, en dat houdt de route interessant. De ene keer loop je over kraakheldere zandpaden door dennenbos, de volgende etappe voert je over open heidevelden waar je kilometers ver kunt kijken, en weer een andere dag volg je de rivier de IJssel met uitzicht op oude vestingstadjes. Stevige wandelschoenen zijn geen overbodige luxe, want sommige stukken heide zijn drassig na regen, maar een technische bergwandeling wordt het nergens. Precies die afwisseling, zonder dat het zwaar wordt, maakt de route geschikt voor een breed publiek.
Waarom een vijfde van de route is veranderd
De Veluweronde bestond eerder al, maar de editie van 2026 is voor ongeveer 20 procent vernieuwd. Sommige paden zijn simpelweg verdwenen door herinrichting van het landschap, andere stukken zijn aangepast omdat delen van de Veluwe meer rust nodig hebben voor edelherten, wilde zwijnen en broedvogels. In plaats van dwars door kwetsbare kerngebieden loopt de route nu vaker langs de randen, met net zoveel natuurbeleving maar minder verstoring.
Dat past bij een bredere trend in het beheer van Nederlandse natuurgebieden: routes worden actief bijgestuurd op basis van wat een gebied op dat moment aankan. Staatsbosbeheer volgt bijvoorbeeld ook in Nationaal Park Nieuw Land nauwlettend hoe dieren en bezoekers zich tot elkaar verhouden, en past beheer en routes daarop aan.
Nieuw Land krijgt dit jaar extra aandacht als soortenjaar
Wie na de Veluwe trek krijgt in nog meer Nederlandse natuur, kan zijn oog laten vallen op Nationaal Park Nieuw Land. Dit gebied, met de Oostvaardersplassen, de Lepelaarplassen, het Markermeer en de Marker Wadden, beslaat samen bijna 29.000 hectare en is in 2026 uitgeroepen tot soortenjaar. Dat betekent extra aandacht voor de dieren en planten die er leven, van lepelaars tot de jonge natuur op de kunstmatig aangelegde Marker Wadden. Het is een compleet ander landschap dan de Veluwe, drassig en open in plaats van bosrijk, maar minstens zo de moeite waard als je van waterwandelingen houdt. Ook wildzwemmen wint in Nederland en de rest van Europa terrein als manier om de natuur op te zoeken, en gebieden zoals Nieuw Land lenen zich daar op sommige plekken prima voor.
Zo begin je vandaag nog aan je eigen etappe
Je hoeft niet meteen 300 kilometer in je hoofd te hebben om te starten. Kies de dichtstbijzijnde etappe bij jou in de buurt, check de dienstregeling van trein of bus naar het startpunt, en ga. De routebeschrijvingen staan op de site van Wandelnet, de organisatie die de route ook heeft samengesteld. Wie liever niet alles alleen uitstippelt, kan de eerste etappe eventueel combineren met een korter avontuur dichter bij huis, zoals een weekend in de Ardennen, om de smaak te pakken te krijgen voordat je aan de lange versie begint.
Het mooie aan deze aanpak is dat er geen deadline hangt. Je kunt de hele Veluweronde in een weekend willen doen, maar net zo goed verspreiden over een compleet jaar, etappe voor etappe, met de seizoenen mee. Precies dat maakt 2026 een goed moment om te beginnen: de route is net vernieuwd, de bewegwijzering is fris, en de kans dat je nog onontdekte hoekjes van de Veluwe tegenkomt is groter dan ooit.